नेसं ११४६ अनलाथ्व ८, येँ । प्रदेश नं ३ या संसदं प्रादेशिक भाषा विधेयक पारित याःगु निदँ दयेधुंकाः नं पूवंक छेलेत ताःमलानाच्वंगुलिं प्रदेश सरकारयात संसद व सदनं दवाव बीमाःगु वाःचायेकूगु दु । थन जूगु प्रादेशिक भाषा विधेयक – कार्यान्वयणय् हाथ्या व समाधान अन्तरक्रिया ज्याझ्वलय् ब्वतिकाःपिंसं थुकथं वाःचायेकूगु खः । नेवाः राजनैतिक महागुथिं ग्वसाः ग्वःगु थुगु ज्याझ्वलय् प्रदेश सांसदपिं, नागरिक समाज व थीथी संघया प्रतिनिधिपिंसं थुगु ज्याझ्वलय् ब्वति काःगु खः ।
ज्याझ्वलय् न्ह्यब्वःगु सहलहपती ३ नं प्रदेशया प्रादेशिक भाषा विधेयक पारित याकेत मूभूमिका म्हितादीपिं सांसद गंगानारायण श्रेष्ठ, पुकार महर्जन, समिता खड्गी श्रेष्ठ व शैलेन्द्र बज्राचार्यायात च्वछाःगु दु । प्रदेश सांसद गंगा नारायण श्रेष्ठ आन्तरिक मामिला व कानून मन्त्री जुयाच्वंगु वय्-कलं थुगु विधेयकया मस्यौदा दयेकेगुनिसें प्रदेश राजपत्रय् एेन पिथनेत माःकथं ज्या यानादीगु खः । तत्कालीन संस्कृति, पर्यटन तथा सहकारी मन्त्री पुकार महर्जनं विधेयक दयेकेत माःगु सामग्री चूलाकेगुनिसें विसं. २०८० असोज १४ कुन्हु मन्त्रालयपाखें उगु विधेयकयात बागमती प्रदेशसभाया बैठकय् सहलहया लागिं न्ह्यब्वयादीगु खः । थुगु विधेयक प्रदेश संसदं सर्वसम्मतं पारित याःगु खः । सांसद समिता खड्गी श्रेष्ठं विधेयक कार्यान्वयण, प्रदेश संसदय् अनुवादक व्यवस्था, प्रादेशिक भाषा विधेयक प्रवर्द्धन व कार्यान्वयण शीर्षकया थीथी बजेट निष्कासनय् माःकथं ज्या यानादीगु खः । पूर्व मन्त्री शैलेन्द्र बज्राचार्यं भाषा दिवस हनेगु, सरकारया नांग्वरः व लेटर पेडय् रञ्जना व तामाङ लिपि छेलेत ज्या यानादीगु खः । सहलहपती प्रादेशिक भाषा विधेयकया दफा १३ य् व्यवस्था जूगु विज्ञपरिषद् गठन यायेफैगु प्रावधान ऐन लागू जूगु निदँ दयेधुंकाः नं छुं नं कथं ज्या न्ह्याना मच्वंगु व दफाया १५ या राष्ट्रभाषा विकास प्रतिष्ठान नीस्वनेगु ज्या नं थाँति लानाच्वंगु खँय् च्यूताः प्वंकूगु दु । सहलहपतिं मातृभाषा छेलेगु अधिकारयात कार्यान्वयण यायेत विज्ञपरिषद् व राष्ट्रभाषा विकास प्रतिष्ठान नीस्वनेमाःगु खँय् वहस न्ह्याकाः दवाव ब्वलंकेमाःगु, संसदय् नवाःगु न्वचूया अनया अनं तुं भाय् हिलेत दोभाषेया व्यवस्था यायेमाःगु, प्रतेक पालिकाय् अनुवादकया व्यवस्था यायेमाःगु ज्या याकेत प्रदेश सरकारयात दवाव बीत नागरिक समाज न्ह्यचिलेमाःगु सुझाव बियातःगु दु । थुगु सहलह पौ ग्वसाः खलःया अनुप सिं सुवालं न्ह्यब्वयादीगु खः ।
ज्याझ्वलय् भाषा विधेयक मस्यौदा समितिया दुजः प्रा. डा. अोमकारेश्वर श्रेष्ठं नेवाः भावना दूपिं मन्त्री जूबलय् भाषा विधेयक छेलेज्याय् तक्यन, अाः थ्व ज्या ताः गुकथं लाइ धकाः चिन्ता प्वंकादिल । मन्त्रीपिंसं थःलिक्क लाःपिनि खँ जक उप्वः न्यंगुलिं पारित जूगु भाषा विधेयकतकं छेले थाकुयाच्वंगु द्वपं नं बियादिल । डा. श्रेष्ठं थुज्वःगु सम्वेदनशील खँय् सकसिया सहमति कयाः ज्या न्ह्याकेत नं सुझाव बियादिल ।
सांसद समिता खड्गी श्रेष्ठं संसदय् थम्हं तःकः नेवाः भासं नवानां नं अनया अनय् भाय् हिलेगु व्यवस्था मयाःगुलिं थम्हं नवानागु छुं अौचित्य मदयावंगु खँय् नुगः स्याकादिल । संसदय् अाःतक जम्मा निम्ह सांसदं जक नेवाः भासं नवाःगु व दोभासेया व्यवस्था मदुगुलिं लिपा नवायेत थाकुइगु खँ कनादिल । नेवाः समाजं संसदय् थ्वःगु नेवाः सःया स्वामीत्व कायेत न्ह्यचिलेमाःगु, भाषा विधेयकयात संस्थागत यायेत अझं सशक्त पहलं न्ह्यज्यायेत नेवाः समाज तयार जुइमाःगु खँय् बः बियादिल ।
पूर्वमन्त्री व सांसद गंगानारायण श्रेष्ठं थः मन्त्री जुयाच्वनाबलय् प्रदेश सरकारं भाषा दिवस वैशाख २४ गते हनेगु, थ्वकुन्हुु प्रदेशन्यंकं सार्वजनिक बिदा ब्यूगु, मन्त्रालय व मातहतया सरकारी ज्याकुथी नेपाली भाषायाअतिरिक्त तामाङ व नेपाल भाषां साइनबोर्ड च्वःगु लुमंकादिल । लिपावःगु सरकारं प्रदेश सभाय् तामाङ व नेपाल भाषाया छम्ह छम्ह भाषानुवादक नियुक्ति यायेगुबाहेक मेगु ज्या जूगु खनेमदुगु कनादिल । ऐनय् स्पष्ट रूपं ‘राष्ट्रभाषा विकास प्रतिष्ठान’ नीस्वनेगु व्यवस्था यानातलं नं अाःया सरकारं ‘भाषा, कला, संस्कृति संरक्षण प्रतिष्ठान’ नीस्वनेत संस्कृति तथा पर्यटन मन्त्रालयं सहमतिया लागि विधेयक आर्थिक मामिला योजना मन्त्रालयय् छ्वःगु खँ वःगुली चिन्ता प्वंकादिल । वय्-कलं ज्याझ्वलं हे आर्थिक वर्ष २०८३-८४ या नीति, कार्यक्रम व बजेट दयेकेत ३ नं प्रदेश सरकारया ध्यान यथाशीघ्र माःगु नियमावली, निर्देशिका, कार्यविधि व मापदण्ड दयेकेत, सेवाग्राहीयात मन्त्रालयनिसें मातहतया कार्यालयतक भाषानुवादक नियुक्ति, प्रविधि, यन्त्र उपकरणया विकास यायेत विज्ञपिन्हत जिम्मा, शैक्षिक संस्थाय् अध्ययन, अध्यापनयालागि माःकथं तयारी व विज्ञ समूह गठन व राष्ट्रभाषा विकास प्रतिष्ठान गठन प्रक्रिया न्ह्याकेत अाह्वान यानादिल ।
सांसद पुकार महर्जनं अपर्झत ज्यां प्रदेश राजधानी वनेमाःगुली क्षमाफ्वंसें पौ छ्वयादीगु खः । ज्याझ्वलय् ग्वसाः खलकं उगु पौया वाचन याःगु खः ।
सांसद शैलेन्द्र बज्राचार्यं भाषा दिवस हनेगु न्हिं थःगु बुन्हंकुन्हु लाःगु न्ह्यैपूगु प्रसंग कनादिसें थम्हं भाषा विधेयक लागू याकेत यायेफूगु सकतां ज्या यानागु, थीथी अवरोध चीकाः थनतक थ्यंकागु कनादिल । थम्हं नेवाः देय् दबू व तामाङ घेडुङया सहलहकथं ज्या यानागु कनादिसें यायेमाःगु ज्या अल्पकालिन कार्यावधी पूवंके मफुगुली माफीतकं फ्वनादिल ।
ज्याझ्वलय् नेपालभाषा मंकाः खलःया नायः रमेशमान पिया, नेपाल लिपि गुथिया नायः निरञ्जन ताम्रकार, विवेकशील नेपाली पार्टीया अध्यक्ष सिंह बहादुर मोक्तान, नेवाः स्यनामि दबूया अध्यक्ष रितेश मल्ल, ह्याउँनिभाःया संरक्षक मनराजा रञ्जितं नं थःथःगु विचाः न्ह्यब्वयादीगु खः ।
ज्याझ्वःया सार ग्वसाखलःपाखें न्ह्यब्वसें अनुप सिं सुवालं ३ नं प्रदेशय् भाषा विधेयक छेलेत प्रदेश सरकारयात दवाव बीत दवाव नीस्वनेत नेवाः देय् दबूयात नेतृत्व यायेत इनाप यायेगु, थीथी खलःपुचःलिसे सहलह ब्याकेगु, सडकं दवाव ब्वलंकेगु, वबलय् प्रदेश सांसदपिंसं सदनय् सः थ्वयेकेत अाह्वान नं यानादिल । ज्याझ्वलय् दूपिं सांसदपिंसं थुकी साथ समर्थन बीगु बचं नं बियादिल ।
ज्याझ्वलय् लसकुस दिलिप शाहीं बियादीगु खः । ज्याझ्वः ग्वसाःखलःया संयोजक माधव श्रेष्ठं न्ह्याकादीगु खः ।
